Porodici indoevropskih jezika pripada i slovački jezik. Nalazi se u grani balto-slovenskih, to jest slovenskih, te zapadno-slovenskih jezika. Zvaničan je jezik na teritoriji Slovačke, u kojoj ima oko 5 miliona izvornih govornika tog jezika, dok se prema procenama ukupno oko 5,2 miliona govornika tog jezika nalazi u celom svetu.
Pored toga, slovački jezik je službeni na teritoriji Autonomne pokrajine Vojvodine u Republici Srbiji i u nekim opštinama u tom području naše zemlje, kao što su Stara Pazova, Novi Sad, Kovačica, Bački Petrovac i druge opštine. Priznat je manjinski jezik na teritoriji Mađarske i Ukrajine, a jedan je od službenih jezika Evropske unije, i to počev od 1. maja 2004. godine. Postoje slovačke manjine na teritoriji Češke, Srbije i Mađarske.
Pismo i regulacija jezičke norme
Zvanično pismo je latinica, odnosno slovačka latinica, a Slovačka akademija nauka, kao i Jezički institut „Ljudovit Štur”, zaduženi su za regulaciju jezičke norme. Uzevši u obzir da mnogi govornici ostalih slovenskih jezika mogu prilično dobro da razumeju slovački, često se navodi da je u pitanju esperanto za slovenske jezike.
U slovačkom jeziku postoje tri grupe dijalekata i narečja: najpre srednjo-slovački, odnosno centralno-slovački dijalekti, koji imaju određene karakteristike zajedničke sa južnoslovenskim jezicima i govore se uglavnom u južnim delovima zemlje, a zatim istočno-slovački i zapadno-slovački dijalekti, koji najviše imaju sličnosti sa češkim jezikom. Interesantno je pomenuti i to da govorni slovački jezik podrazumeva određeni broj reči koje potiču iz srpskog jezika, kao i arhaizama, a one se uglavnom koriste u neformalnoj komunikaciji.
Poreklo i istorijski razvoj
Standardizaciju književnog slovačkog jezika započeo je tokom 19. veka Ljudovit Štur. U pitanju je jezik koji se koristi u pisanoj, javnoj i govornoj komunikaciji. Smatra se da je savremeni slovački jezik potekao iz praslovenskog jezika, koji se razvijao još tokom 10. veka, iako je značajnu formalizaciju doživeo tek tokom 19. veka.
U periodu između 15. i 17. veka ovaj jezik je bio korišćen kao kulturni jezik na teritoriji Slovačke, s tim što je bio specifičan jer se zapravo radilo o češkom jeziku koji je imao određene osobenosti slovačkog. Tokom 18. veka javili su se prvi pokušaji uvođenja književnog jezika, a to su najpre na istoku zemlje pokušavali takozvani kalvinisti. Međutim, tek je Ljudovit Štur u 19. veku, tačnije 40-ih godina, uspeo da utemelji književni jezik zasnovan na srednjo-slovačkim dijalektima. Gramatika objavljena 1864. godine izuzetno je doprinela formiranju standardne norme, prvi pravopis objavljen je 1931. godine, a u periodu između 1939. i 1945. godine došlo je do zamene mnogih germanizama, bohemizama i hungarizama domaćim slovačkim rečima.
Gramatičke osobenosti
Što se tiče pisma, u pitanju je slovačka latinica, specifična po određenim dijakritičkim znakovima i dvoslovima koji označavaju jedan glas. U slovačkom jeziku nema članova, a imenice se menjaju kroz padeže i imaju broj i rod. Zastupljeno je ukupno šest padeža, i to nominativ, genitiv, dativ, akuzativ, lokativ i instrumental. Dva su broja – jednina i množina, odnosno tri roda – muški, ženski i srednji. Pridevi i zamenice moraju da se sa imenicama slažu u padežu, rodu i broju.
Zastupljene su tri glagolske konjugacije, a razlikuju se tri lica kod glagola, kao i dva broja. Generalno postoje dva oblika prošlog vremena i jedno buduće vreme, a zastupljeni su i aktivni particip i pasiv. Predlozi se uvek moraju koristiti uz određene padeže.
Učenje slovačkog jezika u Akademiji Oxford
Svi koji budu imali želju da uče slovački jezik to mogu učiniti bez ikakvih problema. U ponudi Škole stranih jezika Akademije Oxford nalaze se kursevi slovačkog jezika za polaznike i različitog uzrasta i različitog nivoa znanja. Kada se već pominju nivoi, važno je istaći da ova škola u potpunosti poštuje sva pravila koja navodi Zajednički evropski referentni okvir za jezike, odnosno CEFR (The Common European Framework of Reference for Languages), koji je trenutno priznati jezički standard.
To znači da se kursevi slovačkog jezika mogu organizovati na ukupno šest nivoa. Početni ili osnovni nivo je A1, a nakon njega zainteresovani mogu pohađati kurs na višem osnovnom, odnosno višem početnom nivou, koji nosi oznaku A2. Njima slede niži i viši srednji nivo znanja, odnosno B1 i B2, a nakon toga kursevi slovačkog jezika mogu da se organizuju na nižem i višem naprednom nivou znanja, koji se označavaju sa C1 i C2.
S obzirom na to da je Škola stranih jezika Akademije Oxford zvanično priznata obrazovna institucija, kandidat po završetku edukacije na izabranom nivou i pokazivanja znanja na propisanom testu može da stekne zvanično priznat sertifikat o znanju slovačkog jezika na konkretnom nivou. Ne samo da informaciju o tome treba da navede u svojoj radnoj biografiji, nego, ukoliko ima otvoren radni dosije u okviru Nacionalne službe za zapošljavanje, može se obratiti nadležnima i zahtevati zvaničan upis konkretnog sertifikata.
Individualni i grupni kurs
Ova škola stranih jezika nastoji da maksimalno izađe u susret zahtevima svih polaznika, pa nije čudno što su dostupni i individualni i grupni kursevi slovačkog jezika. Takođe, kandidati imaju pravo da izaberu i da li će nastavu da pohađaju uživo, odnosno direktno u poslovnicama Škole stranih jezika Akademije Oxford, ili će to učiniti u formi takozvanog učenja na daljinu.
Potrebno je da svi koji su zainteresovani za pohađanje nastave u grupi imaju na umu da grupni kurs slovačkog jezika mogu da prate u okviru mikro grupe, koju čine dvoje ili troje polaznika, ili u okviru grupe 4+, koju čini četvoro i više polaznika. Grupa 4+ predviđena je sa 50 školskih časova po nivou i traje oko tri meseca, a najmanji broj polaznika koji moraju da se prijave kako bi grupa bila formirana takođe je jasno određen. Podatak o tome kog datuma će početi edukacija i u kojim terminima će časovi da budu organizovani kandidati saznaju tek nakon formiranja grupe.
Dostupna je i mogućnost da kursevi slovačkog jezika budu organizovani u formi nastave poznate kao jedan na jedan, odnosno individualne. Zvaničnim nastavnim programom u tom slučaju određeno je ukupno 40 školskih časova po nivou, a predviđena su izuzetno fleksibilna pravila organizacije. Kandidat, koordinator za nastavu konkretne poslovnice i profesor koji vodi individualni kurs slovačkog jezika dogovaraju se o svim detaljima – datumu početka, terminima održavanja i rasporedu časova, pa samim tim i o ukupnom trajanju edukacije.
Nastava uživo i online
S obzirom na to da i grupni i individualni tip edukacije mogu da budu organizovani na dva načina, očekuje se da se prilikom prijavljivanja i zvaničnog upisivanja svaki kandidat opredeli između opcije da nastavu prati online ili uživo. Učenje na daljinu podrazumeva da kandidat ima pravo da sa bilo koje lokacije pohađa izabrani kurs slovačkog jezika, uz obavezu da obezbedi stabilnu internet konekciju i računar čije su karakteristike u skladu sa zahtevima navedene obrazovne institucije.
Vrlo je važno da svaki polaznik samostalno pristupi instalaciji namenskog softvera, uz relevantne informacije koje dobija od nadležnih u izabranoj poslovnici. U slučaju da se neko od kandidata ne snađe prilikom praćenja nastave online ili u toku instalacije softvera, biće mu dostupna tehnička podrška u okviru svake poslovnice Škole stranih jezika Akademije Oxford, kojih ima na više od 38 lokacija širom naše zemlje.
Korporativna nastava i ostale edukacije
Nadležni u okviru kompanija koji smatraju da će njihovim zaposlenima koristiti učenje ovog jezika mogu da zahtevaju da bude organizovan i korporativni kurs slovačkog jezika. U tom slučaju primenjuju se vrlo fleksibilna pravila organizacije, jer se zahtevi klijenta maksimalno ispoštuju, pa postoji mogućnost i da korporativni vid edukacije bude organizovan direktno u prostorijama kompanije, uz uslov da klijent obezbedi prostor odgovarajuće opremljenosti.
Uz standardne edukacije, koje se organizuju uz maksimalno poštovanje svih pravila Zajedničkog evropskog referentnog okvira za jezike, Škola stranih jezika Akademije Oxford može zainteresovanima da ponudi i konverzacijski i ubrzani kurs slovačkog jezika. Takođe su ponudom obuhvaćeni i specijalizovani (stručni) kursevi slovačkog jezika, kao i škola i kursevi slovačkog jezika za decu, te poslovni kurs slovačkog jezika i mnoge druge edukacije.
