Poreklo i rasprostranjenost estonskog jezika
Estonski jezik zvaničan je jezik na teritoriji Republike Estonije i jedan je od zvaničnih jezika Evropske unije, uzevši u obzir da je 1. maja 2004. godine ova država postala jedna od članica te organizacije.
Zvanični podaci iz 2022. godine pokazuju da 1,2 miliona ljudi u celom svetu govori estonski jezik. Od toga je veći broj njih naseljen na teritoriji Republike Estonije, čak oko 920.000, a oko 160.000 ljudi koji se služe estonskim jezikom živi van zemlje.
Latinica je zvanično pismo estonskog jezika, a Institut za estonski jezik je institucija koja se bavi regulativom jezičkih normi. Prema aktuelnoj podeli, estonski jezik pripada grupi uralskih jezika, a nalazi se u grani ugro-finskih jezika, to jest južnih balto-finskih jezika.
Osobine estonskog jezika
Postoje dve dijalekatske grupe i četiri dijalekta u estonskom jeziku, a smatra se aglutinativnim jezikom. Jedna od osnovnih karakteristika estonskog jezika jeste i gubitak završnih slogova, posebno kada su u pitanju imenice i pridevi. Takođe je poznat po izuzetno bogatom morfološkom sistemu. Subjekat, glagol i objekat predstavljaju uobičajeni red reči u rečenici estonskog jezika, iako ima određenih odstupanja.
Estonski jezik koristi latinično pismo, a pravopisna pravila su u većini slučajeva fonemska, što znači da svako slovo, odnosno grafema ima jedan glas, to jest fonemu, s tim što postoje i određena odstupanja. Pravopis ovog jezika izrađen je u drugoj polovini 19. veka, a kao njegov osnov korišćen je finski jezik. Čak je 9 samoglasnika u estonskom jeziku, ali i 36 diftonga.
Imenice i zamenice u estonskom jeziku nemaju gramatički rod, a padežni sistem je sačinjen od čak 14 padeža. Često se kao jedna od specifičnosti estonskog jezika pominje i to što ne postoji gramatičko buduće vreme. Melodičnost estonskog jezika je takođe jedna od osnovnih karakteristika, ali u određenoj meri učenje ovog jezika otežava upravo različito trajanje samoglasnika. Ipak, kursevi estonskog jezika koje u ponudi ima Škola stranih jezika Akademije Oxford osmišljeni su tako da polaznici mogu bez ikakvih problema da steknu znanja koja su u skladu sa konkretnim nivoom.
Istorija estonskog jezika
Smatra se da je savremeni jezik nastao tokom 18. i 19. veka, a da je kao osnov korišćen dijalekat sa tla severne Estonije. Prisutan je veliki broj pozajmljenica, i to na prvom mestu iz germanskih jezika, najpre iz srednjeg donjeg nemačkog i standardnog nemačkog, kao i iz mađarskog jezika.
Iz 13. veka potiče najstariji pisani trag o ovom jeziku. Prva knjiga koja je objavljena na estonskom jeziku pojavila se 1525. godine, ali nažalost u pitanju je bio luteranski rukopis, koji je spaljen odmah nakon što je objavljen, tako da se danas ne može videti. Ipak, prva zvanično sačuvana knjiga na tom jeziku datira iz 1535. godine. Estonska gramatika je prvi put štampana na nemačkom jeziku 1637. godine, dok je prevod Novog zaveta na južni estonski jezik izašao 1686. godine, a na severni estonski 1715. godine.
Književnost na ovom jeziku počela je da se stvara u prvim decenijama 19. veka, kada dolazi i do značajnijeg širenja estonskog jezika. Po završetku Prvog svetskog rata, tačnije 1918. godine, estonski jezik postaje zvaničan državni jezik. Zbog istorijskih događaja, odnosno sovjetske okupacije, estonski jedno vreme više nije bio jedini zvaničan jezik u zemlji, jer je postojao i ruski kao drugi zvaničan jezik. Jedini državni jezik na tlu Estonije estonski ponovo postaje 1991. godine, kada je obnovljena nezavisnost Republike Estonije.
Učenje estonskog jezika u Akademiji Oxford
Škola stranih jezika Akademije Oxford nastavu organizuje na ukupno šest nivoa znanja, jer ih toliko predviđa Zajednički evropski referentni okvir za jezike, to jest CEFR (The Common European Framework of Reference for Languages), koji se na tlu Evrope smatra trenutno važećim standardom kada je u pitanju nastava stranih jezika.
Prvi nivo je početni ili osnovni i nosi oznaku A1, posle koga se kursevi estonskog jezika organizuju na nivou A2 ili višem početnom, to jest višem osnovnom nivou znanja. Nakon toga slede niži srednji i viši srednji nivo znanja, koji nose oznake B1 i B2, a predviđeno je da posle toga kandidati pohađaju kurs estonskog jezika na nižem naprednom nivou ili C1. Šesti i ujedno najviši nivo znanja koji može dostići stranac, to jest osoba kojoj estonski nije maternji, jeste viši napredni nivo, koji prema pravilima ovog standarda nosi oznaku C2.
Unapred je tačno određeno koja znanja treba kandidat da savlada na kom nivou, posle čega se vrši adekvatna provera, a kandidat postaje vlasnik sertifikata koji mu, kao zvanično priznata obrazovna institucija u našoj zemlji, izdaje Škola stranih jezika Akademije Oxford. Svako ko u okviru Nacionalne službe za zapošljavanje ima otvoren radni dosije može zahtevati i upis konkretnog sertifikata u njega.
Prijava, upis i način nastave
Svako ko je zainteresovan da pohađa kurs estonskog jezika, bez obzira na to da li je u pitanju opšti ili specijalizovani (stručni) kurs, odnosno ubrzani, konverzacijski ili neki drugi, izvrši prijavljivanje u okviru konkretne poslovnice. Osim mogućnosti da prijavljivanje izvrši lično, kandidat može da se opredeli i za elektronsko prijavljivanje, odnosno slanje osnovnih informacija o sebi na mejl adresu najbliže poslovnice, ali i za prijavljivanje putem telefona. U sva tri slučaja treba da navede ime i prezime, broj telefona i datum rođenja, a upis se obavlja lično u prostorijama poslovnice.
Osim opcije da nastavu pohađaju uživo, to jest direktno u prostorijama odabranog predstavništva, zainteresovanima se nudi i mogućnost da kurs estonskog jezika pohađaju na daljinu, to jest online. U oba slučaja Škola stranih jezika Akademije Oxford omogućuje polaznicima da se opredele između praćenja individualne i nastave u grupi. Za praćenje nastave na daljinu neophodno je da polaznik koristi lični računar odgovarajućih karakteristika i da obezbedi stabilnu vezu sa internetom, a namenski softver instalira samostalno, uz uputstva i tehničku podršku koja je dostupna u svakoj poslovnici.
Individualni i grupni kurs
Individualni tip edukacije, kada je samo jedna osoba prisutna dok traje kurs estonskog jezika, podrazumeva vrlo specifična i fleksibilna pravila organizacije. U nastavnom programu individualne edukacije navedeno je 40 školskih časova po nivou, pa se polaznik sa profesorom i sa koordinatorom za nastavu usaglašava oko tačnog rasporeda tih časova, termina održavanja i datuma početka nastave, a samim tim i o ukupnom trajanju.
Sasvim su drugačija pravila organizacije kada je u pitanju nastava za grupu, budući da su strogo definisana i ne menjaju se na zahtev članova grupe. U ponudi se nalaze mikro grupa, koju čine dvoje ili troje polaznika, i grupa 4+, koju čini četvoro i više polaznika. Grupa 4+ ima 50 školskih časova po nivou i traje oko tri meseca, dok mikro grupa ima 40 školskih časova po nivou. Prvo mora doći do formiranja konkretne grupe, što znači da najmanji broj zainteresovanih mora prvo da izvrši prijavljivanje, posle čega koordinator za nastavu definiše datum početka, termine i raspored časova.
Zaposleni u kompanijama takođe mogu da pohađaju ovu edukaciju, ali samo ako njihovi nadležni upute zvaničan zahtev o tome. Da bi korporativni kurs estonskog jezika bio organizovan, potrebno je da vlasnik ili direktor preduzeća, odnosno ovlašćeno lice, zahtev uputi nadležnima u okviru bilo koje od preko 38 poslovnica Škole stranih jezika Akademije Oxford. Po dogovoru, nastava za zaposlene može biti organizovana i u prostorijama preduzeća, ukoliko klijent obezbedi propisane uslove za rad.
