Provera znanja kineskog jezika u potpunosti je usklađena sa pravilima Zajedničkog evropskog referentnog okvira za jezike, odnosno sa pravilima CEFR-a (The Common European Framework of Reference for Languages).
Međutim, da ne bismo stvarali zabunu, razjasnićemo to na samom početku. Naime, postoje dva tipa ispita za proveru znanja ovog jezika za osobe kojima kineski nije maternji jezik, a ti ispiti se sprovode širom Kine, kao i u ovlašćenim test centrima širom sveta.
HSK test (Hànyǔ Shuǐpíng Kǎoshì), odnosno standardni ispit za proveru znanja kineskog jezika (Chinese Proficiency Test), razvijen je od strane Univerziteta za jezik i kulturu u Pekingu 1984. godine. Kasnije je modifikovan, a od 2011. godine moguće ga je polagati i online. Iako je u osnovi namenjen svim kandidatima kojima kineski nije maternji jezik, ovaj ispit se uglavnom polaže ukoliko kandidat želi da studira na nekom od kineskih univerziteta ili, pak, iz ličnih razloga. Sertifikat koji se stiče nakon uspešno položenog HSK testa validan je na teritoriji cele Kine, a ispit se sprovodi na takozvanom uprošćenom kineskom jeziku. Ukoliko kandidati pokažu izrazito visok nivo znanja na HSK testu, mogu da osvoje besplatnu školarinu za kraće kurseve jezika u ovoj zemlji.
Drugi test je TOCFL (Test of Chinese as a Foreign Language), koji je ranije nosio naziv TOP – Test of Proficiency – Huayu. Ovaj test se, za razliku od prethodnog, sprovodi na tajvanskom mandarinskom, odnosno pojednostavljenom kineskom jeziku kojim se govori na području Tajvana. TOCFL test se sprovodi pod nadzorom specijalnog komiteta, koji funkcioniše po smernicama Ministarstva prosvete Narodne Republike Kine.
I jedan i drugi ispit polažu se širom Kine i u ovlašćenim test centrima za proveru nivoa znanja ovog jezika, a jedan od najvažnijih uslova za polaganje jeste da kineski nije maternji jezik kandidata koji polažu ove ispite.
Koji sve nivoi ispita za proveru znanja kineskog kao stranog jezika postoje
Za oba pomenuta ispita postoji ukupno 6 nivoa znanja jezika, što je u potpunosti usklađeno sa pravilima Zajedničkog evropskog referentnog okvira za jezike.
Međutim, podela i nazivi nivoa su nešto drugačiji, pa tako u okviru HSK ispita postoje nivoi od 1 do 6, od kojih svaki odgovara određenom nivou po CEFR-u, odnosno nivo 1 je ekvivalent nivou A1, dok je nivo 6 ekvivalent nivou C2. U okviru TOCFL ispita postoje tri grupe: Grupa A (Band A), Grupa B (Band B) i Grupa C (Band C), a svaka od tih grupa ima po dve podgrupe, što ukupno čini 6 nivoa. Grupa A je početna (Beginner), što odgovara nivoima 1 i 2 po HSK-u, odnosno nivoima A1 i A2 po CEFR-u. Zatim sledi Grupa B – srednji nivo (Intermediate), što odgovara nivoima 3 i 4 u HSK ispitima, odnosno nivoima B1 i B2 prema pravilima CEFR-a. Na kraju je Grupa C – napredni nivo (Advanced), koja je ekvivalent nivoima 5 i 6 HSK ispita, kao i nivoima C1 i C2 po CEFR-u.
Da bi kandidat mogao da polaže ispite Grupe A po TOCFL-u, neophodno je pre svega da kineski nije njegov maternji jezik, kao i da je pohađao studije kineskog jezika na Tajvanu u trajanju od 120 do 360 časova ili da je učio kineski jezik u regionima u kojima se on ne govori, odnosno u zemljama u kojima nije maternji, i to u trajanju od 240 do 720 sati bez prekida. Takođe, od kandidata na ovom nivou zahteva se da poznaje između 500 i 1.000 osnovnih reči i izraza kineskog jezika, kao i osnove gramatike ovog jezika.
Za izlazak na ispit Grupe B, pored toga što kineski ne sme biti maternji jezik kandidata, zahteva se i da je studirao kineski jezik na Tajvanu u trajanju od 360 do 960 časova ili da je učio kineski jezik u trajanju od 720 do 1.920 sati bez prekida u regionima u kojima kineski nije maternji jezik. Uz sve navedeno, kandidat koji želi da polaže ispite ove grupe mora da poznaje između 2.500 i 5.000 osnovnih kineskih reči i fraza, kao i osnove gramatike.
Najviši nivo znanja, odnosno ispiti Grupe C, podrazumevaju takođe da kandidatu kineski nije maternji jezik, kao i da je studirao kineski jezik na Tajvanu u trajanju od najmanje 960 časova, odnosno da je 1.920 sati bez prekida učio kineski jezik u regionima u kojima on nije govorni, odnosno maternji jezik. Takođe, od kandidata koji želi da polaže ispite Grupe C očekuje se da, uz gramatiku, poznaje i oko 8.000 reči i izraza kineskog jezika.
Kako izgleda ispit provere znanja kineskog jezika za strance
U okviru TOCFL ispita proveravaju se samo dve oblasti i to: slušanje i razumevanje odslušanog, odnosno čitanje i razumevanje pročitanog, dok se oblasti pisanja i konverzacije ne proveravaju. Ukupno trajanje ovih ispita je oko 120 minuta, a svaki deo sadrži po 50 pitanja, što ukupno čini 100 pitanja na koja kandidat treba da odgovori, pri čemu se kompleksnost pitanja razlikuje u zavisnosti od nivoa koji se polaže.
Minimalan broj poena koje kandidat u svakoj oblasti treba da osvoji po grupama, odnosno podgrupama, da bi položio TOCFL ispit izgleda ovako: Grupa A – Nivo 1: slušanje 41 i čitanje 42, odnosno minimum 83 poena. Grupa A – Nivo 2: slušanje 60 i čitanje 60, odnosno ukupno 120 poena. Grupa B – Nivo 3: slušanje 46 poena, čitanje 48, a ukupno 94 poena. Sledeći nivo B grupe – Nivo 4: slušanje 61 i čitanje 64, što ukupno iznosi 125 poena. Grupa C – Nivo 5: slušanje 50 i čitanje 52 poena, odnosno ukupno 102 poena, i najviši nivo, Grupa C – Nivo 6: slušanje 61 i čitanje 69, što ukupno iznosi 130 poena.
Ukoliko kandidat jedan deo testa uradi bolje od drugog, za završnu ocenu uzima se niži nivo, dok se smatra da kandidat nije položio ispit ukoliko u jednoj oblasti ne osvoji dovoljan broj poena. Za razliku od TOCFL ispita, u okviru HSK ispita vrši se provera uobičajene četiri oblasti prema pravilima Zajedničkog evropskog referentnog okvira za jezike i to: slušanje i razumevanje odslušanog, čitanje i razumevanje pročitanog, pisanje i konverzacija. HSK ispit sastoji se od pismenog i usmenog dela. U okviru pismenog dela proveravaju se prve tri oblasti, dok se konverzacija proverava u okviru usmenog dela, s tim što se za prva dva nivoa, odnosno Nivo 1 i Nivo 2, ne vrši provera oblasti pisanja.
HSK Nivo 1 podrazumeva proveru slušanja u trajanju od 15 minuta, a kandidat ima zadatak da nakon odslušanog audio-materijala odgovori na 20 pitanja. Isto toliko pitanja ima i test za proveru oblasti čitanja, koja traje oko 17 minuta, dok približno isto toliko traje i provera oblasti konverzacije.
HSK Nivo 2 podrazumeva proveru u trajanju od nešto više od 60 minuta, a proveravaju se takođe tri oblasti kao i u prethodnom nivou. U okviru provere oblasti slušanja kandidat nakon odslušanog materijala odgovara na 35 pitanja, a provera ove oblasti traje oko 25 minuta. Provera oblasti čitanja traje približno 22 minuta, a kandidat ima zadatak da odgovori na 25 pitanja koja se odnose na tekst koji je pročitao, dok je za proveru oblasti konverzacije određeno oko 17 minuta.
HSK Nivo 3 podrazumeva proveru sve četiri oblasti, te u okviru provere oblasti slušanja kandidat odgovara na 40 pitanja koja se odnose na materijal koji je odslušao. Provera oblasti čitanja podrazumeva test od 30 pitanja koja se odnose na tekstove koje je kandidat neposredno pre toga pročitao. U okviru provere oblasti pisanja kandidat ima zadatak da opiše, odnosno odgovori na 10 zahteva, dok provera oblasti konverzacije podrazumeva komunikaciju između kandidata i ispitivača o određenoj temi.
HSK Nivo 4 traje nešto duže od prethodnog ispita, a kandidat najpre odgovara na 45 pitanja u vezi sa materijalom koji je odslušao i na 40 pitanja u vezi sa tekstovima koje je pročitao. Zatim sledi provera oblasti pisanja, koja sadrži 15 zadataka, kao i provera oblasti konverzacije.
HSK Nivo 5 osmišljen je tako da kandidat rešava dva testa koja sadrže po 45 pitanja, a odnose se na audio-materijal koji je kandidat odslušao, odnosno tekstove koje je pročitao. Zatim sledi provera oblasti pisanja, u okviru koje kandidat ima 15 različitih zadataka, kao i provera oblasti konverzacije, odnosno konverzacijskih veština, u okviru koje kandidat ostvaruje interakciju sa ispitivačem na zadatu temu.
HSK Nivo 6 podrazumeva najpre dva testa od po 50 pitanja. Prvi test odnosi se na razumevanje odslušanog audio-materijala, a drugi na razumevanje pročitanih tekstova. U okviru provere oblasti pisanja kandidat ima zadatak da napiše tekst određene dužine na zadatu temu, dok je provera oblasti konverzacije, kao i u većini prethodnih ispita, samo nešto kompleksnija.
Da bi se smatralo da je kandidat položio HSK ispit za proveru znanja kineskog jezika kao stranog, neophodno je da osvoji između 120 i 180 poena, minimum. Međutim, u zavisnosti od nivoa ispita koji polaže, razlikuje se i bodovanje. Tako je, recimo, za uspešno polaganje ispita za nivoe A1 i A2 neophodno minimum 120 poena, dok kandidati mogu maksimalno da osvoje 200 poena. Za više nivoe poznavanja kineskog kao stranog jezika u okviru HSK ispita kandidati mogu maksimalno da osvoje 300 poena, a da bi položili viši nivo ispita neophodno je da osvoje minimum 180 poena.
Šta još treba da znate o ispitima za proveru znanja kineskog kao stranog jezika
TOCFL ispiti održavaju se dva puta godišnje, najčešće prve subote u mesecima maju i novembru. U većini slučajeva rok za prijavu je 30 dana pre datuma održavanja ispita, ali se kandidatima svakako preporučuje da se blagovremeno raspitaju o sledećem terminu održavanja ispita, kako bi mogli da izvrše prijavu u propisanom roku.
Zanimljivo je da u okviru HSK testa postoji i takozvani HSKK test, koji podrazumeva samo usmeni deo ispita.
HSK ispit održava se kako u Kini, tako i u mnogim ovlašćenim test centrima širom sveta, i organizuje se nekoliko puta godišnje, uglavnom u zavisnosti od broja zainteresovanih kandidata. Raspored ispita objavljuje se na godišnjem nivou, a prijava se najčešće vrši do 30 dana pre sledećeg termina kada je zakazan HSK test. Rezultati ovog testa kandidatima su uglavnom dostupni oko 30 dana nakon održavanja ispita, iako datum objavljivanja rezultata nije precizno određen.
Ono što kandidati treba da imaju na umu ukoliko žele da polažu TOCFL ispit jeste da je pripremna nastava obavezna, odnosno pohađanje kursa kineskog jezika u određenom trajanju, koje zavisi od nivoa za koji polažu. Za polaganje HSK ispita nije precizno određeno da li je neophodno pohađati pripremnu nastavu ili ne, ali se ona svakako preporučuje, posebno ukoliko kandidat polaže ispite za više nivoe znanja kineskog jezika za strance.
