O finskom jeziku
Na teritoriji Finske zvanično su priznata dva jezika, pa se ova zemlja u tom smislu može smatrati vrlo interesantnom. Prema aktuelnim podacima, oko 90 odsto stanovništva koristi finski kao svoj maternji jezik, dok nešto više od 5 odsto stanovnika kao maternji koristi švedski jezik. Zanimljivo je da su u finskim školama oba jezika podjednako zastupljena.
Podaci iz 2012. godine ukazuju na to da finskim jezikom govori oko 5,4 miliona ljudi. Najpre su to stanovnici Finske, a zatim i Švedske, Norveške i delova Rusije, s tim što je finski i jedan od službenih jezika Evropske unije. Kao manjinski jezik, osim na teritoriji Švedske, priznat je i u delovima Rusije.
Finski pripada uralskoj jezičkoj porodici, odnosno grupaciji ugro-finskih jezika. Specifičan je po tome što nema naročitu bliskost sa ostalim svetskim jezicima, osim donekle sa estonskim i karelskim jezikom, kojim se koristi oko 120 hiljada ljudi, od kojih većina živi na teritoriji Republike Karelije, autonomne pokrajine na severozapadu Ruske federacije.
Zašto se finski smatra zahtevnim jezikom
Finski jezik prati krilatica da je prilično težak za učenje. Jedan od razloga jeste činjenica da nema bliskih srodnika među živim jezicima, a drugi je to što je u pitanju aglutinativni jezik. Aglutinativni jezici specifični su po tome što imaju relativno slabu podelu na vrste reči, ne poznaju gramatički rod, red reči u rečenici izuzetno je strogo definisan, a jedna reč može imati mnoštvo nastavaka. Osim finskog, u aglutinativne jezike spadaju, na primer, i turski i mađarski.
Posebno je složen padežni sistem u finskom jeziku, budući da obuhvata čak 15 padeža, pa se predlozi ne koriste tako često. Regulacijom jezičke norme bavi se Istraživački institut za jezike Finske, odnosno Odeljenje za planiranje jezika koje pri njemu funkcioniše. U savremenom finskom jeziku prisutni su brojni anglicizmi, ali i germanizmi i pozajmljenice iz švedskog jezika; te reči je relativno teško raspoznati, jer finski jezik pozajmljenice prilagođava svom duhu.
U finskom jeziku postoji 13 suglasnika i 8 samoglasnika. Samoglasnici se dele u tri grupe, pa se razlikuju prednji, zadnji i srednji samoglasnici, a mogu biti dugi i kratki. Prilikom učenja finskog jezika posebno je važno razlikovati kratke i duge glasove, jer ta razlika utiče na značenje reči. U jeziku ima mnogo jednoglasnika (monoftonga) i dvoglasa (diftonga), a finski je sličan srpskom po tome što ima fonetsko pismo, tako da svako slovo prati po jedan glas.
Istorija i standardizacija finskog jezika
Zvanično pismo je latinica, modifikovana i poznata kao finski alfabet. Za prvu standardizaciju finskog jezika u pisanom obliku zaslužan je biskup Mikael Agrikola, koji je živeo tokom 16. veka. On se rukovodio pravilima latinskog, nemačkog i švedskog jezika, i upravo od tog trenutka nastaje pisana književnost na finskom jeziku. Godine 1548. objavljen je i prevod Novog zaveta koji je načinio Agrikola, a zanimljivo je da je prilikom prevođenja stvorio i neke reči koje se i danas nalaze u upotrebi.
U periodu od 13. do 19. veka finski jezik nije bio zvaničan, već samo švedski, jer je zemlja bila istočna provincija Švedskog kraljevstva, a Finci su smatrani elitnim slojem stanovništva. Tek nakon završetka Švedsko-ruskog rata 1809. godine, kada je Finska pripojena Rusiji kao Autonomno veliko vojvodstvo, finski jezik postaje zvaničan uz švedski. Iako je nezavisnost proglašena 6. decembra 1917. godine, novoformirana sovjetska vlast priznala je nezavisnost Finske tek 4. januara naredne godine.
Kurs finskog jezika
Mada ga prati krilatica jednog od najtežih jezika za učenje, kursevi finskog jezika koje organizuje Škola stranih jezika Akademije Oxford nude mogućnost svima koji su zainteresovani da ovaj jezik nauče od samog početka ili da unaprede znanje koje već imaju. Sve to zato što ova obrazovna institucija prilikom organizacije nastave maksimalno vodi računa o primeni pravila Zajedničkog evropskog referentnog okvira za jezike, poznatog kao CEFR (The Common European Framework of Reference for Languages).
Pošto izvrše prijavljivanje i upišu se, zainteresovani treba da odluče da li će nastavu pohađati onlajn ili na klasičan način, kao i da se opredele između praćenja nastave u grupi ili individualno, jer su sve te opcije u ponudi. Upravo od te odluke zavisi i datum početka nastave, ali i njeno trajanje i mnogi drugi detalji. Pored opšteg kursa, zainteresovanima su na raspolaganju i ubrzani, konverzacijski, poslovni i specijalizovani (stručni) kursevi finskog jezika, zatim škola i kursevi finskog jezika za decu, online kursevi, privatni časovi i mnoge druge vrste edukacija.
Individualni i grupni kurs finskog jezika
Nastavu u grupi kandidati mogu pohađati u okviru mikro grupe, koju čine dvoje ili troje polaznika, ili u okviru grupe 4+, koju čini četvoro i više polaznika. Pravila organizacije potpuno su ista za obe vrste grupa, strogo su definisana od strane nadležnih i nisu podložna izmenama. Grupa 4+ ima 50 školskih časova po nivou i traje oko tri meseca, dok mikro grupa ima 40 školskih časova po nivou. Nakon formiranja grupe, nadležno lice konkretne poslovnice određuje kog datuma će početi kurs finskog jezika za tu grupu, u kojim će terminima polaznici pohađati časove i kako će predviđeni nastavni fond da bude raspoređen.
Individualna nastava, poznata kao nastava jedan na jedan, podrazumeva prisustvo samo jednog polaznika i izuzetno fleksibilan princip organizacije. U nastavnom programu nalazi se 40 školskih časova po nivou, a budući da su pravila fleksibilna, ne može se unapred odrediti koliko će kurs trajati. Polaznik se sa profesorom i sa koordinatorom za nastavu izabrane poslovnice dogovara o datumu početka, terminima održavanja i rasporedu časova, pa samim tim i o ukupnom trajanju nastave.
Nastava uživo i online
U oba slučaja kandidat bira da li će nastavu pohađati uživo, u prostorijama izabranog predstavništva Škole stranih jezika Akademije Oxford, ili na daljinu. Predstavništva se nalaze na više od 38 lokacija širom zemlje, pa polaznik lako bira ono koje mu najviše odgovara i u dogovorenim terminima lično prisustvuje časovima.
Svako ko se odluči za nastavu online treba da koristi lični računar odgovarajućih karakteristika i da obezbedi stabilnu vezu sa internetom u prostoru iz kog prati nastavu. Program namenjen praćenju nastave na daljinu polaznik instalira samostalno, uz jasna uputstva nadležnih u izabranoj poslovnici i uz tehničku podršku koja postoji u svakoj poslovnici institucije organizatora. Po zahtevu nadležnih u kompanijama može biti organizovan i korporativni kurs finskog jezika za određeni broj radnika – po potrebi i direktno u prostorijama kompanije, ako bude obezbeđen prostor odgovarajućih karakteristika.
Finski jezik po CEFR nivoima
Nastava finskog jezika u Akademiji Oxford organizuje se u skladu sa smernicama Zajedničkog evropskog referentnog okvira za jezike (CEFR – The Common European Framework of Reference for Languages). To znači da se znanje razvija kroz nivoe od A1 do C2, sa jasno definisanim ciljevima za razumevanje, govor, čitanje i pisanje.
Pomenuti jezički okvir podrazumeva ukupno šest nivoa znanja, grupisanih u A, B i C kategorije, pri čemu svaka sadrži po dva nivoa. Osnovni nivo znanja odgovara nivou A1, dok je A2 viši početni nivo. Srednji niži nivo označen je kao B1, a B2 viši srednji nivo, koji omogućava nesmetanu komunikaciju sa izvornim govornicima. Nivoi C1 i C2 odnose se na napredno poznavanje jezika, i to niži i viši napredni nivo, pri čemu je C2 najviši nivo koji može da dostigne osoba kojoj finski nije maternji jezik.
Udžbenici i materijal za učenje
U nastavi se koriste savremeni udžbenici za finski kao strani jezik, poput izdanja iz serija „Suomen mestari” i „Oma suomi”, a u zavisnosti od vrste kursa i mnogi drugi materijali u potpunosti prilagođeni gradivu – različiti testovi, audio i video zapisi, dodatni tekstovi i vežbe. Program ravnomerno razvija sve četiri jezičke veštine: slušanje, govor, čitanje i pisanje. Po završetku svakog nivoa polaznici izlaze na pismeni i usmeni deo ispita i, uspešnim polaganjem, stiču uslov za dobijanje sertifikata.
