Označen kao prvi nivo u grupi B, koja podrazumeva nezavisne korisnike, nivo B1 se smatra nižim srednjim nivoom znanja, a u skladu sa pravilima koja su definisana trenutno preporučenim standardom.
Zapravo je u pitanju Zajednički evropski referentni okvir za jezike, odnosno CEFR, CEF ili CEFRL ( The Common European Framework for languages ), koji je Savet Evrope uvrstio među preporuke kako za nastavu stranih jezika, tako isto i generalno za utvrđivanje nivoa znanja, a ako neko želi samostalno da proceni koji nivo znanja određenog jezika je stekao.
Moramo napomenuti odmah da je u pitanju jezički okvir, tako da nije obavezujući, već je preporučen. Ipak, Škola stranih jezika Akademije Oxford i te kako vodi računa o tome kada se organizuju kursevi stranih jezika, tako da podrazumeva održavanje nastave na ukupno šest nivoa koje ovaj jezički okvir preporučuje, a B 1 je prvi nivo u grupi Bb i smatra se nižim srednjim nivoom znanja.
Budući da je prvi nivo nakon početnih nivoa učenja, odnosno nivoa A 1 i A 2 po pravilima pomenutog jezičkog okvira, to se vrlo često niži srednji nivo znanja ističe kao prvi dosta ozbiljniji nivo u učenju stranih jezika.
Jednostavnija organizacija nastave stranih jezika širom Evrope je bio osnovni cilj koji je imao Zajednički evropski referentni okvir za jezike, to jest CEFR ( The Common European Framework for languages ). Uveden od strane Saveta Evrope tek početkom ovog veka, ovaj jezički okvir je na scenu stupio oko dve decenije ranije, kada se pojavila prvi put ideja o tome da kursevi stranih jezika širom ovog kontinenta treba da budu organizovani u skladu sa tim smernicama.
Pored toga što to značajno olakšava obrazovnim institucijama, kao što je recimo Škola stranih jezika Akademije Oxford, u okviru koje se na šest preporučenih nivoa Zajedničkog evropskog referentnog okvira za jezike organizuju kursevi stranih jezika, to može pomoći i svakome ko uči ili je učio neki strani jezik, ali i poslodavcima prilikom zapošljavanja kandidata. Naime, smernice koje navodi ovaj jezički okvir date su opisno i vrlo precizno, tako da u principu svako ko to želi može da ih prati i da izvrši samoprocenu, odnosno da utvrdi da li ima niži srednji nivo znanja ili neki drugi.
Bitno je takođe imati na umu i to da prilikom samoprocene treba pažljivo posmatrati u kojoj meri neko zna da čita tekstualni sadržaj na konkretnom jeziku. Zatim kako razume taj tekstualni sadržaj, kao i kako razume ono što čuje. Isto tako se među opšte jezičke kompetencije ubraja i interakcija sa izvornim govornicima, odnosno to kako neko generalno primenjuje znanje konkretnog jezika u ličnom, ali i profesionalnom, te javno i obrazovnom segmentu. Kada se sve to uzme u obzir, može se izvršiti adekvatna samoprocena, odnosno može se vrlo precizno utvrditi da li neko poznaje konkretni jezik na B 1, to jest nižem srednjem nivou znanja ili je njegovo znanje na nekom od viših ili možda nižih nivoa.
Bitno je da napomenemo i to da Zajednički evropski referentni okvir za jezike podrazumeva postojanje ukupno šest nivoa. U tom smislu, niži srednji nivo znanja je prvi u B grupi, a generalno govoreći, nivoi su podeljeni u tri grupe, koje nose oznake A, B, i C grupa. Niži i viši nivoi postoje u obe grupe, a oni nose brojčane oznake jedan i dva, koje se dodaju uz slovo kojim se označava konkretna grupa.
Tako u praksi postoji šest nivoa i to su sledeći CEFR nivoi: A 1 i A 2, koji se svrstavaju u početne nivoe i karakterišu se kao osnovni ili početni, odnosno viši osnovni ili viši početni nivo konkretnog jezika. Zatim B 1 i B 2, odnosno niži i viši srednji nivo znanja i C 1 i C 2, koje Zajednički evropski referentni okvir za jezike prepoznaje kao niži i viši napredni nivo znanja. Sasvim je jasno da su napredni nivoi najviši koji su mogući za nekog stranca, tako da je viši napredni nivo ili C 2 okarakterisan kao najviši za ljude koji uče konkretni strani jezik.
Zarad jednostavnijeg razumevanja celokupne tematike oko Zajedničkog evropskog referentnog okvira za jezike, a pre nego što se osvrnemo na to koji su CEFR nivoi preporučeni, moramo napomenuti da to nije zvaničan jezički standard, već preporučeni jezički okvir.
Iz tog razloga svaka obrazovna institucija, u okviru koje se organizuju kursevi stranih jezika ima apsolutno pravo da osim ovih šest preporučenih nivoa ima i takozvane međunivoe, odnosno da ih podeli na više segmenata, a ako stručnjaci koji su u toj obrazovnoj instituciji zaposleni smatraju da će tako biti jednostavnije polaznicima. Zato i ističemo da Škola stranih jezika Akademije Oxford poštuje sve smernice koje navodi CEFRL (The Common European Framework for Languages), tako da se na ukupno šest nivoa u okviru te obrazovne institucije organizuju kursevi stranih jezika.
Konkretno govoreći, nivoi Zajedničkog evropskog referentnog okvira za jezike su:
Početni ili osnovni nivo, koji se označava sa A 1
Viši i početni ili viši osnovni nivo znanja, koji nosi oznaku A 2
Niži srednji nivo znanja, koji CEFR prepoznaje kao B 1 nivo
Viši srednji nivo ili B 2 nivo po pravilima ovog jezičkog okvira
Niži napredni nivo znanja, koji se označava sa C 1
Viši napredni nivo znanja ili C 2 po pravilima Zajedničkog evropskog referentnog okvira za jezike
Kada se vrši samoprocena ili kada stručnjaci u okviru bilo koje obrazovne institucije žele da utvrde koji nivo znanja kandidat ima do tog trenutka, oni će posmatrati opšte jezičke kompetencije, odnosno obratiće pažnju na to kako u različitim domenima kandidat koristi određeni jezik. Na osnovu onoga što uoče tom prilikom, biće moguće da utvrde da li je neko stekao B 1 nivo znanja, odnosno da li njegovo znanje odgovara nižem srednjem nivou po pravilima Zajedničkog evropskog referentnog okvira za jezike.
Kada se vrši testiranje kandidata sa ciljem utvrđivanja nivoa znanja koji je stekao, bez obzira koji je jezik u pitanju, moraju se poštovati smernice koje navodi Zajednički referentni okvir za jezike ili CEFRL ( The Common European Framework for languages ). A da bi i za samoprocenu i stručnjacima koji vrše procenu nivoa znanja konkretnih kandidata bilo mnogo lakše, Savet Evrope je naveo opisno kako sve to treba da izgleda. U tom smislu postoje opšte jezičke kompetencije, ali i domeni.
Konkretno četiri su opšte jezičke kompetencije i to:
recepcija
produkcija
interakcija
medijacija
Da bi se bolje razumelo na šta se zapravo opšte jezičke kompetencije odnose, treba uzeti u obzir da se i prilikom testiranja i prilikom samoprocene posmatra kako neko čita tekstualni sadržaj i kako razume to što je pročitao, zatim kako razume ono što je slušao, što je generalno govoreći opšta jezička kompetencija koja je označena kao recepcija. Zatim produkcija koja podrazumeva da se posmatra kako će konkretni sadržaj kandidat reprodukovati na tom jeziku, bez obzira da li je to pisanim ili usmenim putem. U kojoj meri može da komunicira sa izvornim govornicima, odnosno kakva je njegova interakcija sa njima je još jedna od četiri osnovne opšte jezičke kompetencije koje se uzimaju u obzir kada se vrši procena nivoa znanja konkretnog jezika prema pravilima koja ističe Zajednički evropski referentni okvir za jezike. Tom prilikom se vodi računa o interakciji koja se odnosi i na pisanu i na usmenu komunikaciju, a medijacija se odnosi u osnovi na to kako neko razume određeni sadržaj, bez obzira da li je on prethodno pročitan ili je izgovoren.
Međutim, to nije sve što se uzima u obzir kada se vrši procena nivoa znanja pojedinca po pravilima Zajedničkog evropskog referentnog okvira za jezike, jer je vrlo važno i u kojim segmentima, odnosno domenima i na koji način kandidat može da koristi konkretni jezik.
Naime, pomenuti jezički okvir navodi četiri osnovna domena koji su takođe predmet procene, a to su oblast ličnog života, zatim korišćenje konkretnog jezika u javnom, profesionalnom i obrazovnom segmentu.
Da ne bude zabune, iako je niži srednji nivo znanja, koji nosi oznaku B 1 prvi u grupi nezavisnih korisnika, odnosno među nivoima B grupe, te postoji nivoi A i C grupe, a koji nose oznake jedan i dva, te se označavaju kao niži i viši, Zajednički evropski referentni okvir za jezike nije striktan po pitanju definisanja nivoa, iako je preporuka da ih bude šest. Međutim, svaka obrazovna institucija koja organizuje nastavu stranih jezika, u skladu sa ličnim afinitetima profesora i njihovom odlukom, odnosno sa načinom organizacije na nivou cele škole stranih jezika, ima pravo da uvrsti i međunivoe, ako to smatra potrebnim i ako zaposleni misle da će to pomoći onima koji uče konkretni strani jezik da ga brže i lakše savladaju.
U kategoriji koja se odnosi na nezavisne korisnike je prvi nivo B 1, a njega Zajednički evropski referentni okvir za jezike, to jest skraćeno CEFR ( The Common European Framework for languages ) prepoznaje kao niži srednji nivo znanja. Slobodno se može reći da je u pitanju prvi nivo koji se smatra ozbiljnijim, budući da dolazi nakon početnih nivoa, odnosno nižeg i višeg početnog, koji su označeni sa A 1 i A 2, tako da se kandidati koji pohađaju kurs stranog jezika na tim nivoima smatraju osnovnim korisnicima.
U svim situacijama koje se smatraju svakodnevnim može da se na odgovarajući način snađe neko čiji nivo znanja odgovara nižem srednjem nivou po pravilima koje navodi CEFR. Takođe, u zemlji u kojoj je taj jezik zvaničan, a o koju eventualno putuje će moći da se snađe, ali u većini situacija.
Prilično lako može da se izrazi pisanim i usmenim putem o temama sa kojima je prethodno upoznat, da opiše određene događaje i naravno da pruži svoje mišljenje o konkretnoj temi koja mu je poznata.
Sada već kandidat ima određeni viši nivo rečničkog fonda, tako da može da govori o svom poslu, ali i o aktuelnim događajima i porodici, te o porodičnim odnosima, hobijima i drugim temama koje su mu relativno bliske bez zadrške. I dalje može da pravi određene greške u govoru i pisanju, ali su one svakako ređe nego kod onih kandidata čiji nivo znanja odgovara A 1 ili A 2 nivou po pravilima Zajedničkog evropskog referentnog okvira za jezike, koji su svrstani u početne nivoe znanja.
U govoru i dalje će praviti pauze, ali one neće biti naročito duge, već će ih praviti da bi se prisetio eventualno reči ili izraza kako bi što bolje iskazao ono što želi.
U razgovoru sa izvornim govornicima bi trebalo da može da se snađe, ali ako je taj razgovor vezan za temu koja mu je bliska i sa kojom je prethodno upoznat. Može se dogoditi da od sagovornika zatraži da mu nešto ponovi, kako bi bio siguran da je dobro razumeo. Čak i ako je tema razgovora njemu možda nepoznata, moći će da razume njegovu suštinu, iako možda neće moći da se uključi i iznese svoje mišljenje o konkretnoj temi.
Trebalo bi da može da prati televizijski program, kao i filmove bez titla, ali se ipak ne očekuje da razume svaku reč, već suštinu onoga što bude gledao.
Takođe se očekuje da osoba čiji nivo znanja odgovara nižem srednjem nivou po pravilima koje navodi Zajednički evropski referentni okvir za jezike ne pravi toliko često greške u izražavanju, ali da ih i dalje pravi. Od sagovornika očekuje pomoć, tako da bi on trebalo da govori razgovetnije i sporije, odnosno da se trudi da ne koristi u govoru one reči i izraze, te rečenične i gramatičke konstrukcije koje se smatraju naročito kompleksnim, ako želi da ga konkretna osoba, čiji nivo znanja odgovara nižem srednjem nivou, razume adekvatno.
Audio materijale bi trebalo da može da razume, ako se bave temom koja mu je bliska, odnosno ako ne podrazumevaju korišćenje nekih kompleksnijih izraza ili reči. Takođe bi trebalo da u pisanom ili usmenom izražavanju može da iznesu svoje mišljenje o nekom filmu koji je pogledao ili eventualno o pozorišnoj predstavi, ali samo uopšteno, jer se ne očekuje da je to što je imao prilike da gleda u potpunosti razumeo, odnosno da je razumeo baš svaku reč, već najpre suštinu.
Pored svega navedenog, očekuje se da može relativno lako da izrazi svoj stav o nekoj aktuelnoj situaciji. Pretpostavka je da je u tom slučaju pre toga imao dodira sa konkretnom situacijom, odnosno da je sa njom upoznat, ali kada bude izdržavao svoje mišljenje o njoj, tada će koristiti neke jednostavnije gramatičke i rečenice konstrukcije, kao reči i izraze. Napominjemo da se to odnosi i na izražavanje pisanim i usmenim putem.
