Među šest nivoa, koliko ih propisuje Zajednički evropski referentni okvir za jezike ili skraćeno, CEFR, CEF, odnosno CEFRL ( The Common European Framework for languages ), nivo A 1 je prvi, pa se u tom smislu karakteriše kao početni ili osnovni nivo znanja nekog stranog jezika.
Da bi bilo jednostavnije učenje stranih jezika i procena postignuća svakog pojedinačnog kandidata, Savet Evrope se odlučio da donese svojevrstan okvir, koji će pomoći, sa jedne strane predavačima i organizatorima nastave stranih jezika, a sa druge strane svima onima koji konkretni jezik uče.
Na osnovu tog jezičkog okvira se danas i organizuju kursevi stranih jezika širom Evrope, pa i u Srbiji, u kojoj Škola stranih jezika Akademije Oxford posluje na brojnim lokacijama. Kako na šest njih na teritoriji Grada Beograda, tako i u celoj zemlji. U svakoj poslovnici te obrazovne institucije se stručnajci, zaduženi za vođenje nastave trude da maksimalno profesionalno implementiraju pravila i smernice koje, kao trenutno aktuelni i standard koji je preporučen za svaki kurs stranog jezika, propisuje Zajednički evropski referentni okvir za jezike.
Osnovni cilj koji je Savet Evrope imao, kada je u periodu od 1986. do 1989. godine radio na uspostavljanju Zajedničkog evropskog referentnog okvira za jezike, koji je danas poznat po skraćenicama CEF, CEFR ili CEFRL, odnosno u izvornom obliku ( The Common European Framework for languages ), bio je da kursevi stranih jezika širom Starog kontinenta budu jedinstveni. Tačnije da bez obzira na kojoj evropskoj lokaciji da neko uči konkretni jezik, itu čini na potpuno istovetan način kao i neko, ko taj jezik uči u drugom delu Evrope.
Sve to je trebalo da pojednostavi učenje stranih jezika.
I ne samo da Zajednički evropski referentni okvir za jezike olakšava obrazivnim institucijama, u okviru kojih se organizuju kursevi stranih jezika u Evropi, nego u velikoj meri olakšava i pojedincima koji jezike uče, ali i poslodavcima. Zahvaljujući precizno navedenim odrednicama o samoproceni, odnosno opisnim smernicama o tome šta treba na kom nivou poznavanja određenog jezika neko da ima od jezičkih kompetencija, svaki poslodavac je u mogućnosti i da potpuno samostalno proceni nivo znanja konkretnog jezika bilo kog kandidata. Sve to, bez imalo sumnje može i te kako da olakša i proces zapošljavanja i selekciju prijavljenih kandidata po tom osnovu.
Iako je proces uspostavljanja CEFR – a i svih pravila i smernica koje je Savet Evrope uvrstio u Zajednički evropski referentni okvir za jezike započeo još u poslednjim decenijama prošloga veka, zapravo je Priručnik za povezivanje jezičkih ispita sa Zajedničkim evropskim referentnim okvirom za jezike i to njegova prva i preliminarna verzija, prvi put objavljen tek u prvim godinama ovog veka.
Bilo je potrebno zatim nekoliko godina da mnogi poznavaoci i oni, koji nastavu stranih jezika sprovode, iznesu svoje stručno mišljenje o toj temi, tako da je tek pre nešto više od decenije taj priručnik i zvanično prihvaćen.
Iako postoje škole stranih jezika koje umeću nivoe među osnovne, što svakako nije zabranjeno, ovom prilikom ističemo da se Škola stranih jezika Akademije Oxford rukovodi osnovnim i opštim smernicama, koje Zajednički evropski referentni okvir za jezike navodi i preporučuje.
A u praktičnom smislu to znači da se kursevi stranih jezika organizuju na ukupno 6 nivoa, koje CEFR ( The Common European Framework for languages ) i preporučuje.
Dakle, sasvim je jasno da Zajednički evropski referentni okvir za jezike deli nivo poznavanja jezika na tri grupe. A u okviru svake od njih razlikuje se po dva podnivoa, koji nose brojčanu oznaku jedan i dva, uz dodatak slova karakterističnog za tu grupu, odnsono A, B i C.
Da bi Zajednički evropski referentni okvir za jezike ili CEFR ( The Common European Framework for languages ) mogao da bude pravilno implementiran u praksi, mora se imati na umu da je u pitanju preporučeni jezički okvir koji uzima u obzir opšte i jezičke kompetencije. Sve one zajedno se posmatraju kako bi bila izvršena adekvatna procena i da bi kursevi stranih jezika mogli da budu organizovani upravo onako, kako taj svojevrsni standard u nastavi stranih jezika preporučuje.
Iako su podeljene u četiri grupe, da ih tako nazovemo, jezičke kompetencije se posmatraju sve zajedno. Jedino tako se može izvršiti adekvatna procena nivoa znanja konkretnog jezika, te organizovati kursevi stranih jezika u skladu sa preporukama koje taj standard i navodi.
Naime, prvo se uzimaju u obzir opšte jezičke komepetencije, zatim oblasti u kojima se sve predviđene jezičke kompetencije primenjuju i na kraju, šta je to što konkretna osoba još koristi od veština da bi te kompetencije mogla adekvatno da izrazi.
Da kažemo to jednostavnije, prilikom procene nivoa znanja konkretnog jezika, a prema pravilima koje CEFR ( The Common European Framework for languages ) navodi, uzimaju se u obzir četiri osnovne jezičke kompetencije i to:
Još jednostavnije rečeno, jezička aktivnost koja se tiče recepcije, zapravo se odnosi na slušanje, te na čitanje, odnosno na procenu razumevanja odslušanog sadržaja ili onoga koji je kandidat prethodno pročitao. Što se produkcije tiče, ona se odnosi kako na usmenu, tako isto i na pisanu produkciju sadržaja na konkretnom jeziku. Kada se pominje interakcija kao jezička aktivnost koju Zajednički evropski referentni okvir za jezike takođe uzima u obzir, misli se na interakcija sa izvornim govornicima konkretnog jezika, bez obzira da li se ona odvija usmenim putem ili u pisanom obliku. Četvrta jezička aktivnost, koju CEF karakteriše kao medijaciju, zapravo podrazumeva ne samo prevođenje pisanog, odnosno pročitanog ili izgovorenog sadržaja, nego i tumačenje tog sadržaja.
Jedino kada se uzmu u obzir sve te kompetencije, može se uraditi i procena nečijeg znanja po pravilima CEFR – a ili, pak samoprocena, kojom prilikom je potrebno da pažljivo svako razmotri svoja znanja na osnovu jasno definisanih smernica.
Sledeće što Zajednički evropski referentni okvir za jezike uzima u obzir jesu domeni. Njih ima ukupno 4 i zapravo su vezani za različita polja primene konkretnog jezika, odnosno sam kontekst u kome se određeni jezik koristi.
U tom smislu, domeni su:
I za svaki od njih pomenuti jezički okvir navodi šta na kom od ukupno 6 nivoa, od A 1 kao početnog ili osnovnog, pa do C 2 ili višeg naprednog nivoa kandidat treba da zna.
Iako se najčešće koriste globalna skala i tabela za samoprocenu, koje pomažu ljudima da saznaju na kom nivou je znanje konkretnog jezika koje su do tog trenutka stekli, postoji još jedna tabela koja im u tome može i te kako biti od koristi. Nazvana Kvalitativni aspekti upotrebe govornog jezika, ta tabela uzima različite aspekte korišćenja konkretnog jezika, a sa ciljem što preciznije procene.
Jedino pažljivom procenom postignuća kroz sve aspekte koje propisuje Zajednički evropski referentni okvir za jezike može se doći do što preciznijeg zaključka o tome koji nivo znanja konkretnog jezika određeni kandidat ima.
Uzevši u obzir da se nivo A 1 po pravilima Zajedničkog evropskog referentnog okvira za jezike karakteriše kao osnovni ili početni nivo znanja, to se od svakoga ko savlada taj nivo očekuje da ima dobru osnovu za dalje usavršavanje.
A u praktičnom smislu to podrazumeva da će osoba koja pohađa kurs engleskog jezika na A1 nivou ili nemačkog, francuskog, te bilo kog drugog jezika, nakon završetka biti u stanju da se predstavi na konkretnom jeziku i da sagovorniku pruži osnovne informacije o sebi. Takođe se očekuje da će moći da predstavi i drugu osobu, odnosno da pruži osnovne informacije o toj osobi. Pod tim se misli najpre na to da će znati da kaže iz koje zemlje dolazi, u kom gradu živi, čime se bavi, šta studira, kada i gde je rođen, koliko ima godina i slično.
Očekuje se takođe da će moći da predstavi i članove svoje porodice. U smislu da će te informacije znati da kaže i o njima. Tom prilikom će koristiti samo one reči i izraze, koji se često inače u tom jeziku koriste, te u tom smislu mogu da se svrstaju u uobičajene.
Ukoliko bude potrebno da neko, čiji nivo znanja odgovara A 1 nivou po pravilima koje podrazumeva CEFR ( The Common European Framework for languages ) pročita neki tekst, očekuje se da će to moći da učini, ali prilično sporo. Posebno ako se u tekstu sreću izrazi ili, pak reči koje nisu uobičajene i koje se ne koriste često. Međutim, ako je u pitanju recimo pisani materijal u kome se takve reči i izraze nalaze, onda je prilično izvesno da će taj tekst moći tečnije da pročita.
Interakcija sa izvornim govornicima za ljude čiji nivo znanja odgovara osnovnom ili početnom je ograničena na korišćenje reči i izraza, koji su često u upotrebi. A komunikacija može biti olakšana ako sagovornik, to jest izvorni govornik konkretnog jezika ima razumevanja i ako govori sporije i razgovetnije, trudeći se da ne koristi reči, koje su kompleksnije, kao ni prošlo ili buduće, već sadašnje vreme.
Rečenične konstrukcije koje koriste ljudi čiji nivo znanja odgovara nivou A 1 po pravilima Zajedničkog evropskog referentnog okvira za jezike su jednostavnije, a njihov fond reči je uglavnom ograničen na one reči i izraze, koji se inače u upotrebi često sreću.
Uzevši u obzir da ima vrlo skroman rečnički fond, svako ko bude stekao znanje konkretnog stranog jezika na početnom ili osnovnom, odnosno A 1 nivou će često u govoru koristiti veznike, prosto zato što će mu biti potrebno određeno vreme kako bi pronašao reč ili izraz koji već poznaje, a da bi se koliko – toliko adekvatno izrazio i to uvek o temama sa kojima je odlično prethodno upoznat, odnosno koje su vezane ili za njegov lični život ili za svakodnevno okruženje.
