Među nivoima C grupe, koji se smatraju najvišim nivoima znanja mogućim za nekog stranca, nivo C 1 po pravilima Zajedničkog evropskog referentnog okvira za jezike, odnosno CEFR - a ( The Common European Framework for languages ) se smatra nižim naprednim nivoom znanja. Napominjemo da su u pitanju nivoi grupe koja podrazumeva vešte korisnike konkretnog jezika i ujedno su najviši mogući.
Zato i jeste jasno da niži napredni nivo znanja kako ga prepoznaje pomenuti jezički okvir spada u red onih gde se od osobe očekuje da može da odgovori na sve zahteve i da bez ikakvih smetnji učestvuje u komunikaciji sa izvornim govornicima tog jezika.
Visok stepen znanja bi trebalo da ima svako ko stekne niži napredni nivo znanja, tako da može bez ikakve zadrške da komunicira sa izvornim govornicima o najrazličitijim temama, poznaje sleng i žargonizme, te može da se izrazi pisanim putem vrlo opširno, kao i usmeno.
Treba napomenuti i to da se to znanje odražava i na profesionalnu sferu i na lični život, tako da kandidat u osnovi može da prati radijski i televizijski program, gleda filmove bez titla i prati pozorišne predstave sa razumevanjem, ali i da u isto vreme izrađuje poslovne prezentacije, te po potrebi da vodi poslovne sastanke, ali i da prati predavanja o najrazličitijim temama.
Rukovodeći se time da će biti mnogo jednostavnije ukoliko kursevi stranih jezika koji se u okviru brojnih obrazovnih institucija organizuju širom Evrope budu sprovođeni na jedinstveni način, Savet Evrope je 80-ih godina prošloga veka počeo sa uvođenjem ideje o Zajedničkom evropskom referentnom okviru za jezike, odnosno skraćeno CEFR, CEFRL ili jednostavno CEF, što su početna slova reči originalnog naziva na engleskom jeziku, a koji glasi The Common European Framework for languages.
Upravo zahvaljujući tome i Škola stranih jezika Akademije Oxford, koja primenjuje pomenuta pravila, podrazumeva da se kursevi stranih jezika mogu pohađati na jednom od šest dostupnih nivoa.
Prema pravilima koje navodi CEFR, u pitanju su sledeći nivoi:
Početni ili osnovni nivo znanja, koji nosi oznaku A 1
Viši početni nivo, odnosno viši osnovni nivo znanja ili A 2
Niži srednji nivo znanja ili B 1
Viši srednji nivo znanja ili B 2 nivo
Niži napredni nivo ili C 1
Viši napredni nivo znanja, koji nosi oznaku C 2
Da kažemo to jednostavnije, Zajednički evropski referentni okvir za jezike podrazumeva podelu na osnovne korisnike, što su nivoi A grupe, odnosno A 1 i A 2 nivo, koji se karakterišu kao osnovni ili početni i viši osnovni, odnosno viši početni. Zatim su tu nezavisni korisnici, to jest oni kandidati koji prema pravilima pomenutog jezičkog okvira imaju znanje koje odgovara nižem srednjem nivou znanja i višem srednjem nivou, a koji nose oznake B 1 i B 2. Preostali su nivoi C grupe, što su iskusni korisnici, a u pitanju su nivoi C 1 i C 2, koje Zajednički evropski referentni okvir za jezike prepoznaje kao niži napredni nivo znanja i viši napredni nivo znanja, što je za sve strance najviši mogući nivo koji mogu da dostignu u učenju stranih jezika.
Podela prema nivoima, koju navodi CEFR ( The Common European Framework for languages ) ili Zajednički evropski referentni okvir za jezike je uvedena sa ciljem da budu jednostavnije organizovani kursevi stranih jezika, sa jedne strane, a da u isto vreme bude moguća i samoprocena za svakog pojedinačnog kandidata , sa druge strane. U tom smislu se opisno navodi šta tačno na kom nivou znanja kandidat treba da ima od jezičkih kompetencija, a tom prilikom se takođe uzima u obzir i to kako on konkretni jezik koristi u ličnom životu, zatim u obrazovnom i profesionalnom smislu, kao i javno.
Podela je izvršena na osnovu opštih jezičkih kompetencija, a koje podrazumevaju čitanje i razumevanje pročitanog, zatim slušanje i razumevanje odslušanog materijala, kao i komunikaciju i povezanost svih tih segmenata. U tom smislu se organizuju i CEFRL ili CEFR ispiti, gde se sve te opšte jezičke kompetencije i uzimaju u obzir kako bi se utvrdilo kom nivou od svih dostupnih odgovara znanje konkretnog kandidata.
Na tri grupe su podeljeni nivoi po ovom standardu. U okviru svake od tih grupa postoje i dva podnivoa, koji nose brojčane oznake jedan i dva, a koje se uvek navode uz slovo karaketritično za konkretnu grupu.
Po pravilima Zajedničkog evropskog referentnog okvira za jezike nivoi su:
A 1 nivo ili početni, odnosno osnovni nivo znanja
A 2 nivo, koji se smatra višim osnovnim nivoom znanja, odnosno višim početnim
B 1 nivo, koji CEFR prepoznaje kao niži srednji nivo znanja
B 2 nivo ili viši srednji nivo znanja jezika
C 1 nivo koji se smatra nižim naprednim nivoom znanja konkretnog jezika
C 2 nivo ili viši napredni nivo znanja
Ne samo da su prilikom samoprocene, već i kada se organizuju kursevi stranih jezika uzete u obzir opšte jezičke kompetencije, nego se takođe posmatra i kako koji kandidat konkretni jezik koristi u profesionalnom ili ličnom životu, odnosno javno ili u obrazovnom smislu. U skladu sa svim tim se i vrši samoprocena, odnosno organizuju se kursevi stranih jezika prema pravilima Zajedničkog evropskog referentnog okvira za jezike, to jest CEFR a ( The Common European Framework for languages ).
Isto tako se baš te opšte jezičke kompetencije uzimaju u obzir i kada se vrši testiranje kako bi kandidati mogli da utvrde koji nivo znanja tog jezika poznaju i da bi mogli da steknu sertifikat o tome. Sem toga, one mogu biti od koristi i prilikom selekcije kadrova u procesu zapošljavanja, jer se mogu koristiti kako bi poslodavac proverio znanje konkretnog jezika za svakoga ko je za određeno radno mesto aplicirao, a ako je to navedeno kao jedan od uslova za konkurisanje.
Pravila koja navodi Zajednički evropski referentni okvir za jezike nisu striktno definisana, već je u pitanju preporuka o ukupno šest nivoa. Naravno, samim tim što je reč o preporuci, odnosno jezičkom okviru, a ne standardu, to je moguće da određena škola stranih jezika ne poštuje tako jasno definisane smernice, već da uvodi i podnivoe. Međutim, Škola stranih jezika Akademije Oxford se drži u potpunosti pravila koja navodi CEFR ( The Common European Framework for languages ) ili Zajednički evropski referentni okvir za jezike, tako da se u okviru te obrazovne institucije na ukupno šest nivoa organizuju kursevi stranih jezika.
U četiri grupe su podeljene opšte jezičke kompetencije, što u velikoj meri olakšava i samoprocenu i organizaciju nastave. Posmatra se generalno govoreći, kako kandidat govori, odnosno kako stupa u interakciju, koliki je raspon njegovog rečničkog fonda i slično. Tom prilikom se primenjuju opšte smernice koje su navedene u tabeli nazvanoj Kvalitativni aspekti upotrebe govornog jezika, što sve zajedno utiče na procenu nivoa znanja.
Dakle, u pitanju su jezičke kompetencije recepcija, produkcija i interakcija, odnosno medijacija. Konkretno, recepcija podrazumeva čitanje i slušanje, odnosno procenu toga kako kandidat razume ono što je pročitao ili što je imao prilike da čuje. Sledeća opšta jezička kompetencija podrazumeva pisanu i usmenu produkciju različitih sadržaja na određenom jeziku, dok se interakcija odnosi na to koliko može kandidat da odgovori u interakciji sa izvornim govornicima konkretnog jezika, odnosno da li može da komunicira sa njima, što sve zavisi od konkretnog nivoa znanja. Način na koji kandidat može da prevede i razume ono što je pročitao ili što je tokom razgovora izgovoreno je zapravo opšta jezička kompetencija koju Zajednički evropski referentni okvir za jezike prepoznaje kao medijaciju.
Primarni uslov koji mora biti ispunjen da bi bila izvršena adekvatna procena nivoa znanja za svakog pojedinačnog kandidata jeste uzimanje u obzir i opštih jezičkih kompetencija i pravila koja su navedena u okviru liste nazvane Kvalitativni aspekti upotrebe govornog jezika.
Tek kada se sve to uzme u obzir, može da bude utvrđeno da li je kandidat stekao znanje koje odgovara nižem naprednom nivou po pravilima Zajedničkog evropskog referentnog okvira za jezik ili će biti potrebno da pohađa odgovarajući kurs stranog jezika kako bi dostigao taj nivo znanja.
Prvi nivo ispod onog koji se smatra najvišim prema pravilima Zajedničkog evropskog referentnog okvira za jezike, odnosno CEFR - a ( The Common European Framework for languages ) nosi oznaku C 1 i smatra se nižim naprednim nivoom znanja konkretnog jezika. Sasvim je jasno da je u pitanju prilično visok nivo znanja, tako da se očekuje ne samo da kandidat ima posebno bogat rečnički fond, već i da odlično poznaje gramatička i pravopisna pravila, tako da može da se izrazi o najrazličitijim temama i pisanim i usmenim putem.
U govoru ne koristi jednostavne reči i izraze, nego one složenije, koji odgovaraju veštom korisniku, što je kategorija koja je vezana za najviše nivoe znanja konkretnog jezika, a koje Zajednički evropski referentni okvir za jezike prepoznaje kao C 1 i C 2 nivo, te ih karakteriše kao niži i viši napredni nivo znanja.
Na ovom nivou znanja kandidat može samostalno da čita i razume duže kompleksnije tekstove, bez obzira koja je njihova tema. Isto tako može pisanim putem da se izrazi o najrazličitijim temama, a uz korišćenje složenijih rečeničnih i gramatičkih konstrukcija. Njegov govor i generalno pisano izražavanje je jasno, ima dobru strukturu i retko kada greši. Tačnije, gotovo nikada neće napraviti neku materijalnu grešku, koja će se negativno odraziti na pisanu ili usmenu komunikaciju. Posebno u usmenoj komunikaciji sa većim brojem izvornih govornika, čak i u slučaju da načini bilo kakvu grešku, ne samo da će samostalno biti u mogućnosti da je uoči, nego će je i ispraviti, tako da ona ne ugrozi tok samog razgovora.
Pored toga, govori spontano i tečno, ne ulažući nikakav napor, prosto zato što ima visok nivo znanja konkretnog jezika. Može da se uključi u razgovor o bilo kojoj temi, bez obzira da li je sa njom imao dodira ili to čini prvi put.
U osnovi poznaje žargonske izraze, te može da ih koristi, dok generalno govoreći, u govoru vrlo retko koristi veznike, jer ima dovoljno bogat rečenički fond da može da pronađe odgovarajući termin kako bi se adekvatno izrazio. Predavanja o najrazličitijim temama može bez ikakvih poteškoća da prati, hvata beleške i, ako bude potrebno, učestvuje u diskusiji o obrađenim temama. Pored toga što može da prati radijski i televizijski program, čija tema može biti vezana za bilo koju oblast, takođe ako je potrebno, može da priprema i poslovne prezentacije, te da daje intervjue.
Naravno da može da čita najkompleksnije književne tekstove, a ukoliko možda ne razume baš svaku reč u nekom književnom delu, nema sumnje da će njegovu suštinu razumeti i da će kasnije moći da izrazi svoje mišljenje o onome što je pročitao.
U poslovnoj komunikaciji učestvuje bez ikakve zadrške, može da uputi klijenta ili poslovnog saradnika u sve detalje, a takođe može i da odgovori na najrazličitija pitanja u tom segmentu.
Tokom razgovora sa izvornim govornicima, ne samo da može da pruži adekvatan doprinos, nego i ako bude bilo potrebe, može usmeriti na odgovarajuću stranu konkretni razgovor, prosto zato što odlično poznaje taj jezik. Tema razgovora može biti i konkretna i apstraktna, a osoba čiji nivo znanja odgovara nižem naprednom nivou ili C 1 nivou po pravilima Zajedničkog evropskog referentnog okvira za jezike ne mora nužno da bude sa tom temom prethodno upoznata, već je dovoljno samo da čuje par detalja pre nego što se uključi u razgovor.
Izuzev žargonizama, zna i da koristi sleng, te da to učini maksimalno pravilno, kako bi obogatio i razgovor učinio još zanimljivijim.
Podrazumeva se takođe da osim poslovne prezentacije i različitih tekstova, bez obzira kolika je njihova dužina i kompleksnost, može da izrađuje i složenije poslovne izveštaje, ali i da piše eseje i tekstove različite tematike i složenosti.
I ne samo da može da izrazi svoj stav o najrazličitijim temama, te da navede zašto je za ili protiv konkretne teme, već može i adekvatno da argumentuje sve to, s tim što je donekle potrebno da sa temom bude upoznat, makar u osnovi.
Veznike u govoru ne koristi tako često, budući da ima izuzetno bogat rečnički fond, a greške se uglavnom ne javljaju, već ako se eventualno budu javile, zahvaljujući poznavanju konkretnog jezika na nižem naprednom nivou, kandidat će moći ne samo da ih uoči, nego i da ih samostalno ispravi, tako da one nemaju nikakav negativan uticaj na tok samog razgovora sa izvornim govornicima.
